Der Kulturinfarct

March 19, 2012

is een publicatie waarin vier Duitse cultuurwetenschappers een verfrissend geluid laten horen in het Duitse cultuurdebat. Nadat het Nationaal Socialisme cultuur misbruikt had voor propagandistische doeleinden, is een budgettair-ruimhartig en inhoudelijk-liberaal overheidsbeleid decennialang onbetwist geweest. Het recht om in vrijheid kunst te maken, is zelfs opgenomen in de Duitse grondwet. Het is niet voor niets dat veel Nederlandse kunstenaars graag naar onze oosterburen verwijzen als het beleidsparadijs.

Het internationaal vergelijkend onderzoek dat ik de afgelopen jaren heb gedaan met mijn Vlaamse collega’s laat ook een andere kant van het Duitse bestel zien. Het vele subsidiegeld dat in Duitsland aan kunst wordt besteed (per hoofd van de bevolking drie keer meer dan in Engeland) houdt een dichte culturele infrastructuur in stand met veel bureaucratische trekken. De documentaire over Johan Simons als intendant bij de Munchner Kammerspiele die we onlangs op de Nederlandse televisie konden zien, geeft daar hilarische voorbeelden van. Het vele subsidiegeld zorgt in Duitsland dus niet automatisch voor optimale omstandigheden, niet in artistiek maar zeker ook niet in economisch opzicht.

De grootste kritiek op het Duitse beleid is echter de ondermaatse maatschappelijke belangstelling. In Engeland kennen de gesubsidieerde podiumkunsten een participatiegraad van 40% van de totale bevolking (20 mln bezoeken op een bevolking van 51 mln) terwijl in Duitsland de veel beter bedeelde podiumkunsten slechts op 22% uitkomen ( 18 mln bezoeken op 82 mln inwoners). Bovendien weten we ook uit de documentaire rond Johan Simons dat in Duitsland het bezoek aan gesubsidieerde kunsten in hoge mate is voorbehouden aan de maatschappelijke bovenlaag.

Nadat Sarazin het minderhedendebat in Duitsland uit de taboesfeer heeft gehaald, was het wachten op een vergelijkbare actie op het gebied van kunst en cultuur. De vier auteurs kunnen rekenen op de grootst mogelijke weerstand uit eigen kring maar ze zullen ongetwijfeld gedreven worden door de ambitie de kunsten vooruit te willen helpen. Op mijn sympathie kunnen ze rekenen.

 

Comments are closed.