De nieuwe Rembrandt

April 25, 2012

is een moedige poging van de AVRO om de contestformule van de populaire cultuur toe te passen op de beeldende kunst. Op zoek naar de X-factor bij beeldend kunstenaars dus. Helaas zijn de programmamakers met open ogen in de gapende valkuil gelopen. Moderne beeldende kunst appelleert in tegenstelling tot popmuziek niet direct aan de smaak van een groot publiek zodat er niet direct identificatie met de kunst en/of kunstenaar optreedt. Dat zou ondervangen kunnen worden door meer tijd te besteden aan de introductie van de kunstenaar, zijn of haar ontwikkeling en de drijfveren achter het getoonde kunstwerk. Merkwaardig genoeg is gekozen voor het andere uiterste: in sneltreinvaart passeren zonder toelichting kunstwerken waarbij de kijker vaak maar enkele seconden beschouwingstijd wordt gegund.

Veel meer tijd wordt gegund aan de jury, waarschijnlijk in de verwachting dat zij de informatie verstrekken waardoor de kijker geboeid raakt. Ook deze plank wordt faliekant misgeslagen: kunstenaar Krabbe komt niet verder dan het uiten van onderbuikgevoelens; de dame/directeur van het AKZO-aankoopfonds doet een poging tot beschrijving maar komt niet tot duiding en de alom als nieuwe Pierre Jansen aangekondigde museumdirecteur Tempel lost zijn verwachting niet in. Het juryberaad is een aaneenschakeling van inconsistenties en primaire reacties: het ene conceptuele werk wordt te bedacht bevonden terwijl het ander zonder nadere verklaring interessant is; goed schilderwerk wordt de ene keer als kwaliteit aangemerkt en de volgende keer als vlak afgedaan maar het meest ergerlijk blijft het gebruik van de mantra ‘ ik heb er niets mee’.

In dat licht bezien is de mildheid waarmee afgewezenen het jury-oordeel ondergingen, het meest opmerkelijk. Als troost verwijs ik hen graag naar het essay van Simon Schama over Rembrandt. Ook hij moest zich onderwerpen aan kritiek van deskundigen bij een geschil met een opdrachtgever. Zijn vernietigende oordeel over deze kunstkenners heeft hij samengebald in een venijnige pentekening Satire op de kunstkritiek die in het bezit is van het Metropolitan Museum. Wellicht een mooi format voor een nieuw programma.

Comments are closed.